Historia



Na rozwój Tylicza w tym okresie wpłyną bardzo istotnie szlak handlowy prowadzący z Węgier przez Przełęcz Tylicką na północ Polski, a także stacjonowanie wojsk królewskich czuwających nad bezpieczeństwem kupców, kontrolując ziemie królestwa aż po Morze Czarne. Nie bez znaczenia były również liczne zjazdy i sąd królewski, które odbywały się w Tyliczu, a także prawo składowania. Warto wspomnieć, że swego rodzaju pamiątkami owych sądów  i wykonanych wyroków jest wznoszące się na południowej stronie Tylicza wzniesienie "Szubienica" (zbocze nosi nazwę "Łaska" - skazaniec mógł jeszcze tutaj liczyć na ułaskawienie).
   

Fot. Obraz Matki Bożej Tylickiej / wyk. J. Kieblesz

W 1363 roku miejscowość otrzymuje od Kazimierza Wielkiego prawa miejskie. Ornawa nazywana była odtąd Miastkiem. Z fundacji królewskiej powstała szkoła parafialna, szpital i kościół parafialny. Teren rynku wraz z zabudowaniami dla kupców i świty królewskiej, został niedługo potem otoczony murem obronnym.

   

Fot. Chór w Kościele Św. Ap. Piotra i Pawła
Wypadki dziejowe XV w.: Przybycie Husytów, wojny i epidemie sprawiły, że miasto upadło i straciło prawa miejskie. Na miejsce wytrzebionej ludności polskiej zamieszkali łemkowie, wraz ze swoją kulturą wschodnią. Dwie cerkwie greko-katolickie istnieją do dziś, stanowiąc świadectwo minionych lat. Parafia greko-katolicka obok parafii rzymsko-katolickiej egzystowały od XVI w. aż do okresu powojennego XX w. kiedy to ludność łemkowską wywieziona w ramach akcji "Wisła". Pieczę nad cerkwiami od tego momentu sprawuje parafia rzymsko-katolicka.
   


Fot. Prezbiterium Kościoła Św. Ap. Piotra i Pawła, pocz. XX w.

Od 1612 roku patronat nad miejscowością przejął biskup krakowski Piotr Tylicki. Nastąpił szybki rozwój osady, który z czasem - za sprawą biskupa - odzyskał prawa miejskie. Ludność z wdzięczności zmieniała nazwę na Tylicz. Herbem Tylicza staje się herb biskupa  Piotra. W tym czasie w rynku zbudowany zostaje na miejscu starego kościoła nowy. Wnętrze świątyni wyposażone zostało w wysokie klasy dzieła twórców kultury zachodniej i bizantyjskiej. W większości pochodzących z prywatnych zbiorów biskupa Tylickiego. Dzięki temu kościół posiada zabytki o dużych walorach artystycznych starsze niż jego istnienie.
   

Fot. Panorama Tylicza / wyk. J. Kieblesz

W XIX wieku na skutek budowy linii kolejowej wiodącej przez Muszynę do Krynicy oraz w wyniku rozwoju kurortu krynickiego, nastąpiła zahamowanie handlu w Tyliczu i zaznaczył się powolny upadek. Po I wojnie światowej nowa granica z Czechosłowacją spowodowała całkowitą likwidację szlaku handlowego. Doprowadziło to do dalszego zubożenia miasta i ponownej utraty praw miejskich. Obecnie następuje szybki rozwój Tylicza dzięki turystyce i zasobom wód mineralnych i leczniczych